|
back
Zakon o stranim
ulaganjima
Strana
lica mogu, radi obavljanja delatnosti u Saveznoj Republici Jugoslaviji, pod
uslovima uzajamnosti, ulagati sredstva u preduzeća i druge oblike
organizovanja za obavljanje delatnosti ili usluga ...
Zakon je
objavljen u
"Službenom listu SRJ", br. 79/94 i 29/96.
I. OSNOVNE ODREDBE
Član 1.
Strana lica mogu, radi obavljanja delatnosti u Saveznoj Republici
Jugoslaviji (u daljem tekstu: Jugoslavija), pod uslovima uzajamnosti,
ulagati sredstva u preduzeća i druge oblike organizovanja za obavljanje
delatnosti ili usluga (u daljem tekstu: preduzeća) i osnivati preduzeća u
skladu sa ovim zakonom i drugim saveznim zakonima, kao i dobijati dozvolu (u
daljem tekstu: koncesija) za korišćenje prirodnog bogatstva, dobra u opštoj
upotrebi ili za obavljanje delatnosti od opšteg interesa.
Član 2.
Strano lice, u smislu ovog zakona, jeste strano pravno lice sa sedištem u
inostranstvu, strano fizičko lice, jugoslovenski državljanin sa
prebivalištem, odnosno boravištem u inostranstvu dužim od godinu dana,
preduzeće u kome je učešće stranog kapitala veće od 51% i preduzeće koje je
strano lice osnovalo u Jugoslaviji.
Član 3.
Ulog stranog lica može biti u devizama, stvarima, uslugama, imovinskim
pravima, hartijama od vrednosti i dinarima koji se, po propisima o deviznom
poslovanju, mogu transferisati u inostranstvo.
Strano lice može uložiti i dinare stečene otkupom i konverzijom obaveza
(potraživanja) po određenim inostranim kreditima, odnosno konvertovani
spoljni dug u skladu sa saveznim zakonom.
Ulog domaćeg lica može biti u dinarima, devizama, stvarima, uslugama,
imovinskim pravima i hartijama od vrednosti.
Stvari, usluge i prava iz st. 1. i 3. ovog člana moraju se izraziti novčano.
Član 4.
Visina stranog uloga određuje se ugovorom o ulaganju ili ugovorom, odnosno
odlukom o osnivanju ili drugim aktom u skladu sa saveznim zakonom.
top of page
II. OBLICI STRANIH ULAGANJA
Član 5.
Strano lice može, samo ili sa drugim stranim, odnosno domaćim licem:
1) osnovati preduzeće, ili
2) ulagati sredstva u preduzeće.
Strano pravno lice može u Jugoslaviji osnovati deo svog preduzeća
(filijalu), koji ima svojstvo pravnog lica i posluje po jugoslovenskim
propisima.
Način osnivanja i rada dela stranog preduzeća (filijale) propisuje Savezna
vlada.
Strano lice može kupiti preduzeće, odnosno njegov deo ili akcije preduzeća u
skladu sa zakonom.
Član 6.
Strano lice može na teritoriji Jugoslavije osnivati preduzeće i ulagati u
preduzeće, na način i pod uslovima pod kojima domaća lica mogu osnivati
preduzeća, odnosno ulagati sredstva u preduzeća, ako ovim zakonom nije
drukčije uređeno.
Član 7.
Strano lice ne može, s ili sa drugim stranim licem, osnovati preduzeće u
Jugoslaviji u oblasti proizvodnje i prometa oružja, javnog informisanja,
sistema veza (telekomunikacioni objekti međunarodnog i magistralnog značaja,
mreže sa integrisanim uslugama i satelitske telekomunikacije) ako se time
narušava jedinstvo sistema, niti na području koje je prema odredbama
saveznog zakona, određeno kao zabranjena zona.
Član 8.
U oblastima, odnosno delatnostima iz člana 7. ovog zakona strano lice može
osnovati preduzeće sa domaćim licem, odnosno ulagati sredstva u preduzeće.
U slučaju iz stava 1. ovog člana strano lice ne može steći pravo većinskog
učešća u upravljanju preduzećem.
Član 10.
Osnivanje i ulaganje u organizacije za osiguranje, banke i druge finansijske
organizacije i slobodne zone vrše se u skladu sa saveznim zakonom kojim se
uređuje njihovo osnivanje, odnosno njihov pravni položaj.
top of page
III. PRAVA STRANOG LICA
I NJIHOVA ZAŠTITA
Član 11.
Strano lice po osnovu ulaganja ima pravo:
1) da upravlja, odnosno učestvuje u upravljanju preduzećem;
2) da prenese prava i obaveze iz ugovora o ulaganju ili ugovora, odnosno
odluke o osnivanju na druga strana ili domaća lica;
3) da učestvuje u dobiti po osnovu uloženih sredstava i da slobodno
transferiše i reinvestira tu dobit;
4) na povraćaj pojedinih uloženih stvari, saglasno ugovoru o ulaganju ili
ugovoru, odnosno odluci o osnivanju;
5) na povraćaj uloga, odnosno ostatka sredstava koja su uložena u preduzeće
u slučaju raskida ugovora, odnosno isteka ugovora o ulaganju ili ugovora,
odnosno odluke o osnivanju ili prestanka rada tog preduzeća;
6) na udeo u neto-imovini i povraćaj udela, odnosno imovine po prestanku
rada preduzeća ako je sredstva uložilo u osnivanje tog preduzeća;
7) druga prava predviđena ovim i drugim zakonom.
Strano lice, u skladu sa ugovorom o ulaganju ili ugovorom, odnosno odlukom o
osnivanju, ima pravo uvida u poslovne knjige i tekuće poslovanje preduzeća u
koje je uložilo sredstva, kao i pravo da samo ili preko ovlašćenog
predstavnika vrši reviziju periodičnog i godišnjeg obračuna.
Član 12.
Ako se posle odobrenja, odnosno registracije ugovora o ulaganju izmeni zakon
na osnovu koga je ugovor zaključen, na odnose utvrđene tim ugovorom
primenjuju se odredbe ugovora, odnosno statuta i zakona koji je važio na dan
odobrenja, odnosno registracije ugovora ako je to za ulagača povoljnije ili
ako ulagači određena pitanja sporazumno ne urede u skladu sa izmenjenim
odredbama zakona.
top of page
IV. PODSTICAJ STRANIH ULAGANJA
Član 13.
Uvoz opreme, drugih osnovnih sredstava i materijala za izgradnju objekta,
koji predstavljaju ulog stranog lica ili povećanje tih uloga, na osnovu
ugovora o ulaganju ili ugovora, odnosno odluke o osnivanju, slobodan je.
Član 14.
Uvoz nove opreme po osnovu uloga stranog lica, osim putničkih motornih
vozila i automata za zabavu i igre na sreću oslobođen je od plaćanja carina
i drugih uvoznih dažbina.
Pravo iz stava 1. ovog člana može se koristiti u skladu sa utvrđenom
dinamikom ulaganja, do konačne izgradnje objekata, odnosno otpočinjanja
delatnosti u koju se vrši ulaganje, a ako se ulaganje vrši po osnovu
reinvestiranja dobiti - za sve vreme trajanja ugovora, odnosno odluke.
Član 15.
Preduzeće sa ulogom stranog lica vrši plaćanje u poslovanju sa inostranstvom
slobodno, u skladu sa saveznim zakonom.
Preduzeće sa ulogom stranog lica može devize koje unese kao osnivački ulog
ili ostvari u poslovanju sa inostranstvom držati na deviznom računu kod
ovlašćene banke i njima slobodno raspolagati u skladu sa ugovorom o ulaganju
ili ugovorom, odnosno odlukom o osnivanju.
Član 16.
Transfer sredstava stranom licu u inostranstvo, po izmirenju svih dospelih
obaveza u Jugoslaviji, u skladu sa zakonom, slobodan je po osnovu: 1)
povraćaja uloga, repatrijacije udela u neto-imovinu preduzeća po prestanku
rada ili prodaje, saglasno ugovoru, odnosno osnivačkom aktu; 2) dobiti,
saglasno ugovoru, odnosno osnivačkom aktu.
top of page
V. UGOVORI I DRUGI
AKTI O STRANIM ULAGANJIMA
Član 17.
Ulaganje stranih lica uređuje se ugovorom o ulaganju ili ugovorom o
osnivanju, koji se zaključuje u pismenom obliku, odnosno odlukom o osnivanju
ako preduzeće osniva jedno strano lice.
Ugovor o ulaganju i ugovor o osnivanju koji nije zaključen u pismenoj formi,
odnosno odluka o osnivanju koja nije sačinjena u pismenoj formi ništavi su.
Član 18.
Ugovor o ulaganju i ugovor o osnivanju mogu se zaključiti, a odluka o
osnivanju doneti na određeno ili neodređeno vreme.
Član 19.
Ugovor o ulaganju sadrži odredbe o:
1) ugovornim stranama;
2) označenje preduzeća u koje se ulaže i koje vodi poslove za račun
ugovornih strana;
3) ciljevima, odnosno poslu i delatnosti koji su predmet ugovora;
4) vrsti i visini uloga i drugim obavezama ugovornih strana u pogledu
finansiranja zajedničkog poslovanja;
5) upravljanju poslovanjem;
6) načinu raspoređivanja dobiti i pokrivanja gubitka;
7) odgovornosti ugovornih strana iz zajedničkog poslovanja;
8) trajanju ugovora o ulaganju;
9) načinu vraćanja uloga;
10) uslovima i načinu raskida ugovora;
11) rešavanju sporova;
12) druge odredbe o kojima se sporazumeju ulagači.
Član 20.
Ugovor, odnosno odluka o osnivanju preduzeća sadrži odredbe o:
1) firmi i sedištu preduzeća;
2) imenu, odnosno firmi i adresi, odnosno sedištu osnivača;
3) delatnosti preduzeća;
4) osnivačkom ulogu;
5) pravima, obavezama i odgovornostima osnivača prema preduzeću i preduzeća
prema osnivaču;
6) uslovima i načinu raspoređivanja dobiti i snošenju rizika;
7) zastupniku preduzeća;
8) zaštiti životne sredine;
9) trajanju ugovora, odnosno odluke o osnivanju.
Ugovor, odnosno odluka o osnivanju, zavisno od oblika preduzeća koji se
osniva, sadrži i druge odredbe u skladu sa saveznim zakonom kojim se uređuje
pravni položaj preduzeća, kao i druge odredbe o kojima se sporazumevaju
osnivači.
Va. KONCESIJE STRANIM
LICIMA
Član 20a.
Strano lice može dobiti koncesiju u trajanju do 30 godina.
U rok trajanja koncesije ne uračunava se vreme koje je neophodno za
obavljanje pripremnih radnji na određenom objektu.
Član 20b.
Stranom licu može se odobriti da izgradi, upravlja i transferiše (B.O.T. -
Build, Operate and Transfer) određeni objekat, postrojenje ili pogon ili
objekte infrastrukture i komunikacija, pod uslovima utvrđenim tim
odobrenjem, u trajanju do 30 godina.
Istekom ugovorenog roka i ugovorenih uslova, objekat, postrojenje ili pogon
iz stava 1. ovog člana postaje državna svojina.
Član 20v.
Koncesiju daje nadležni državni organ na osnovu zakona.
Član 20g.
Za davanje koncesije raspisuje se javna licitacija.
Uz prijavu za učešće na licitaciji, pored podataka utvrđenih za učešće na
licitaciji, podnose se i podaci o vremenu korišćenja, uslovima i načinu
korišćenja, naknadi za korišćenje prirodnog bogatstva ili dobra u opštoj
upotrebi, uslovima predaje prirodnog bogatstva, dobra u opštoj upotrebi
odnosno objekta po završetku korišćenja, podaci o bonitetu stranog lica, kao
i podaci o drugim uslovima u pogledu prava i obaveza ugovornih strana.
Savezna vlada propisuje način sprovođenja javne licitacije za davanje
koncesije.
Član 20d.
Koncesija se daje pod uslovom da se korišćenjem prirodnog bogatstva ili
dobra u opštoj upotrebi, odnosno obavljanjem delatnosti obezbeđuje
održavanje tehničko-tehnološkog jedinstva sistema, njegovo efikasno
funkcionisanje, racionalno upravljanje i da se ne ugrožava životna sredina.
Član 20đ.
O koncesiji se zaključuje ugovor.
Ugovor o koncesiji sadrži odredbe o:
1) ugovornim stranama;
2) predmetu koncesije;
3) vremenu trajanja pripremnih radnji;
4) vremenu trajanja koncesije;
5) načinu i rokovima obezbeđivanja sredstava za finansiranje;
6) uslovima korišćenja;
7) naknadi za korišćenje;
8) pravima i obavezama u pogledu preduzimanja mera obezbeđivanja opšte
sigurnosti i zaštite životne sredine;
9) uslovima raskida ugovora;
10) načinu rešavanja sporova;
11) druge odredbe o kojima se sporazumno dogovore ugovorne strane. Ugovor o
koncesiji zaključuje vlasnik, odnosno nosilac prava raspolaganja imovinom u
skladu sa zakonom.
Član 20e.
Koncesija se može preneti delimično ili u celini na drugo strano lice, uz
saglasnost davaoca koncesije.
Ugovor o prenosu koncesije iz stava 1. ovog člana zaključen bez saglasnosti
davaoca koncesije je ništav.
Član 20ž.
Po dobijanju koncesije koncesionar osniva preduzeće za obavljanje delatnosti
koja je predmet koncesije u skladu sa saveznim zakonom kojim se uređuje
pravni položaj preduzeća.
top of page
VI. ODOBRAVANJE, PRIJAVLJIVANJE I REGISTRACIJA STRANIH ULAGANJA I KONCESIJA
Član 21.
Strano lice je dužno da pribavi odobrenje saveznog organa nadležnog za
ekonomske odnose sa inostranstvom za učešće u osnivanju preduzeća u
oblastima, odnosno delatnostima iz člana 7. ovog zakona i za ulaganje u
preduzeće, odnosno povećanje uloga u preduzeću u tim oblastima, odnosno
delatnostima.
U postupku odobravanja savezni organ iz stava 1. ovog člana naročito ceni
kvalitet, vrstu i obim stranog ulaganja.
Član 22.
Ugovor o ulaganju ili ugovor, odnosno odluka o osnivanju, kao i statusne
promene preduzeća, ugovor o koncesiji i ugovor o kupovini akcija,
prijavljuju se saveznom organu nadležnom za ekonomske odnose sa
inostranstvom.
Ugovarači su dužni da autentičan tekst ugovora o ulaganju, ugovora o
koncesiji, ugovora o kupovini akcija, ili ugovora, odnosno odluke o
osnivanju na srpskom jeziku, kao i njihove izmene i dopune prijave saveznom
organu nadležnom za ekonomske odnose sa inostranstvom u roku od 30 dana od
dana njegovog potpisivanja, odnosno donošenja.
Ako strano lice ulaže sredstva u društveno preduzeće, to preduzeće dužno je
da uz prijavu iz stava 2. ovog člana dostavi i izveštaj ovlašćenog
procenjivača o proceni vrednosti uloga i proceni vrednosti društvenog
kapitala u skladu sa saveznim zakonom.
Savezni organ nadležan za ekonomske odnose sa inostranstvom utvrđuje
postojanje uzajamnosti i ceni usklađenost ugovora o ulaganju, ugovora o
koncesiji, ugovora o kupovini akcija ili ugovora, odnosno odluke o osnivanju
sa ovim zakonom i drugim saveznim zakonima i o tome donosi rešenje.
Ako savezni organ nadležan za ekonomske odnose sa inostranstvom utvrdi da
ugovor o ulaganju ili ugovor, odnosno odluka o osnivanju, ugovor o koncesiji
ili ugovor o kupovini akcija nije u skladu s ovim zakonom i drugim saveznim
zakonima, doneće rešenje kojim se odbija njihova registracija.
Pre kupovine akcija strano lice podnosi saveznom organu nadležnom za
ekonomske odnose sa inostranstvom pismenu izjavu o nameri kupovine akcija sa
naznakom vrste i vrednosti akcija i uslova plaćanja, radi registracije tog
ulaganja u skladu sa st. 4. do 8. ovog člana.
Savezni organ nadležan za ekonomske odnose sa inostranstvom dužan je da
rešenje iz stava 4. ovog člana donese u roku od 30 dana od dana prijema
ugovora, odnosno odluke.
Ako rešenje ne bude doneo u ovom roku smatraće se da su ispunjeni uslovi iz
stava 4. ovog člana.
Protiv rešenja iz stava 4. ovog člana, može se izjaviti žalba Saveznoj vladi
u roku od 15 dana od dana dostavljanja rešenja.
Protiv konačnog rešenja iz stava 7. ovog člana ne može se voditi upravni
spor.
Član 25.
Izmene i dopune (reinvestiranje dobiti, dodatno ulaganje stranog lica, otkup
akcija, prenos stranog uloga s jednog na drugo lice i dr) i prestanak
važenja ugovora o ulaganju, ili ugovora, odnosno odluke o osnivanju
prijavljuje se u skladu s postupkom i rokovima iz člana 22. ovog zakona.
Član 26.
Ugovori o ulaganju ili ugovori, odnosno odluke o osnivanju, ugovori o
koncesiji i ugovori o kupovini akcija vode se u posebnom registru kod
saveznog organa nadležnog za ekonomske odnose sa inostranstvom.
U registar se upisuju: datum zaključenja ugovora o ulaganju, odnosno
osnivanju, odnosno datum donošenja odluke o osnivanju, imena domaćih i
stranih lica, imena ovlašćenih lica, ulozi domaćih i stranih lica, firma i
sedište preduzeća koje se osniva, delatnost preduzeća, trajanje i mogućnost
prenosa inostranog uloga.
U registar se upisuju podaci iz ugovora o koncesiji, a naročito ugovorne
strane, datum zaključenja ugovora, predmet koncesije, vreme trajanja
pripremnih radnji, vreme trajanja koncesije i naknada za korišćenje.
Član 27.
Preduzeće koje proizvodi predmete naoružanja i vojne opreme ne može
pregovarati o zaključivanju ugovora o ulaganju pre nego što dobije odobrenje
saveznog organa nadležnog za odbranu.
Pre dobijanja odobrenja iz stava 1. ovog člana, preduzeće ne može stranom
licu davati bilo kakve podatke o proizvodnji predmeta naoružanja i vojne
opreme, niti dopustiti snimanje objekata.
Član 28.
Ugovor o ulaganju ili ugovor, odnosno odluka o osnivanju, ugovor o koncesiji
i ugovor o kupovini akcija koje savezni organ nadležan za ekonomske odnose
sa inostranstvom nije odobrio, odnosno registrovao ništavi su.
Član 29.
Preduzeće koje se osniva sredstvima stranog lica može se upisati u registar
kod nadležnog suda kada dobije odobrenje, odnosno rešenje o upisu u registar
saveznog organa nadležnog za ekonomske odnose sa inostranstvom.
Odredba stava 1. ovog člana odnosi se i na ulaganje stranog lica u preduzeće
u smislu člana 21. ovog zakona.
top of page
|
